interview Robin Dijkgraaf

Passie, dat is wat ons drijft

De HD Groep bestaat volgend jaar dertig jaar. In 1990 opgericht door Henk Dijkgraaf en nu, sinds 6 jaar alweer, geleid door zijn zoon Robin. Hoog tijd om de balans op te maken en van Robin te horen wat zijn passie en persoonlijke ambities zijn, maar ook hoe hij tegen de vastgoedmarkt aankijkt en hoe hij de rol van HD daarin ziet.

Op de vraag waar hij ’s ochtends zijn bed voor uit komt antwoordt Robin: ‘Ten eerste om thuis met het gezin gelukkig en gezond de dag in te gaan. Ten tweede om met het team van HD en in samenwerking met onze partners mooie en bijzondere projecten te maken en daarmee iets toe te voegen aan de maatschappij.’

Wat is voor jou een bijzonder project?

‘HD is goed in “moeilijke dingen”. Wij hebben veel expertise in huis. De kern van onze activiteiten is om met onze eigen architecten, ontwikkelaars en bouwkundigen bestaande locaties die niet functioneren of detoneren in hun omgeving, te veranderen. Dat doen we door het gebouw een nieuwe functie te geven. Dat kan sloop-nieuwbouw of transformatie zijn. De gebruikers en de omgeving kunnen er dan weer tientallen jaren mee verder. Een mooi voorbeeld hiervan, en een beetje mijn droomproject, is het voormalige gevangeniscomplex aan de Noordsingel in Rotterdam. Wij transformeren dit gebouw en de omgeving van een gesloten gebied naar een open en groen leefgebied waar het mooi wonen, werken en ontspannen is. Dat doen wij in samenwerking met alle betrokken partijen en natuurlijk met respect voor het milieu. Straks ligt daar een mooi gebied dat de wijk het Oude Noorden een enorme boost geeft. Ik zie dat partijen in de omgeving daar nu al diverse initiatieven gaan ontwikkelen. Zo ontstaat een heel bijzonder woonmilieu, en dat was precies onze bedoeling.

Je moet voor dit soort projecten soms wel een lange adem hebben. Zo ontstonden de eerste contacten rondom het gevangeniscomplex aan de Rotterdamse Noordsingel al in 2010 en gaan we de eerste huizen naar verwachting eind 2019-begin 2020 opleveren. Dat is soms lastig, maar in alle gevallen telt het eindresultaat en dan ben je de “hobbels” die je onderweg tegenkomt ook weer snel vergeten.’

Projecten met zulke lange doorlooptijden, dan moet je eigenlijk flink wat jaren verder in de toekomst kunnen kijken...

Wij focussen ons op  marktsegmenten waar op de lange termijn behoefte aan is en in locaties waar we een maatschappelijke meerwaarde kunnen realiseren. Wij maken weinig gebruik van vreemd vermogen en doordat wij geen last hebben van aandeelhouders die korte termijn rendement verlangen kunnen wij zodoende aan de juiste proposities werken. Ook in economisch lastigere tijden hoeven wij dan onze koers dan niet te wijzigen. Uiteindelijk komende de goede projecten altijd door een crisis heen.

 

Hoe kijk jij tegen de huidige vastgoedmarkt aan?

‘De stijging van de bouwkosten is extreem en zet diverse projecten onder druk. Dat wordt een belangrijke factor in de toekomst, want ik verwacht dat die stijging nog wel even doorzet. Er heerst immers schaarste in de hele keten en waar veel vraag is en weinig aanbod… Tijdens de crisis zijn er heel veel mensen in de bouw ontslagen, die komen niet meer terug in deze sector. Tel daarbij op dat steeds minder mensen kiezen voor beroepen in de uitvoerende sector. Dat betekent dat het opschalen heel lastig is, met schaarste en stijgende prijzen als gevolg. Dit zet de markt onder druk. Daarnaast is er op internationaal vlak behoorlijk wat onrust en dat maakt de lange termijn verwachting onzeker. Hoe ziet de wereld er over een paar jaar uit? Als je nu een project start dat pas over vier jaar in verkoop gaat, waar staan we dan? Stel dat het consumentenvertrouwen wegzakt, dan kunnen de verkoopprijzen, die nu nog stijgen, weer snel dalen en kunnen we zo weer in een crisis belanden. Nu beweegt de economie zich natuurlijk altijd in een golvende lijn en zekerheid heb je nooit, maar toch. Maar ik ben er wel van overtuigd dat als je geduld hebt, aan de juiste proposities werkt en slim onderneemt, het altijd wel op zijn pootjes terecht komt.’

Wat is een belangrijk speerpunten op het gebied van vastgoedontwikkeling voor HD?

‘Zorghuisvesting, zowel voor de zware zorg als wonen met lichtere zorg. De seniorenmarkt is een belangrijke pijler voor onze organisatie. Deze markt wordt maatschappelijk echt onderschat. Ik vind dat organisaties en overheden teveel op de korte termijn zijn gefocust. Kijk je naar de feitelijke cijfers, dan schrik je. De ouderenpopulatie stijgt. Het aantal dementerenden is al hoog en gaat de komende jaren enorm toenemen, evenals het aantal ouderen dat zorgbehoevend is. Zij zijn nu nog vaak afhankelijk van mantelzorgers, maar die groep heeft vaak een druk bestaan. Zo’n mantelzorger moet bij wijze van spreken eerst door zijn hoeven zakken voordat er een beroep op externe zorg kan worden gedaan. Ik vind dat schrijnend, daar moeten echt oplossingen voor worden geboden.

Wij willen goede betaalbare woonproducten leveren voor ouderen die nu of op een later moment zorg behoeven. Niet alleen voor het sociale segment, maar juist ook voor het segment daarboven. Vroeger zat de 80+’er over het algemeen in een verzorgings- of bejaardentehuis, in het sociale segment dus. Maar de oudere van nu, denk dan aan de groep 60+, zit voor meer dan 50% niet in dat segment. Zij zijn financieel krachtiger.

Wij richten ons op de combinatie van zorg en het wonen. Hoe kan een zorgexploitant zijn diensten en service zo optimaal mogelijk aan de bewoner bieden? Maar we kijken ook hoe de bewoner daar plezierig kan wonen. Daarnaast richten we ons op het binnenstedelijk wonen: mooie appartementencomplexen in stedelijk gebied.’

En wat zijn intern de speerpunten?

‘Ik ben druk bezig om de organisatie nog verder te professionaliseren. Ik zou het geweldig vinden als iedereen hier met passie bezig is met de dingen waar ze goed in zijn en waar ze energie van krijgen. Zodat ze verder groeien, met plezier naar hun werk gaan en met elkaar mooie projecten uitvoeren. Om dit te faciliteren, gaven we in 2018 ons kantoorgebouw een behoorlijke facelift. De reacties daarop zijn positief. En ik merk dat het werkt. We moeten het immers met elkaar doen. Groei qua aantal mensen is geen doel, ik wil groei van de mensen zelf. Met elkaar impact maken op onze omgeving. Intern door de mensen te helpen zichzelf te ontwikkelen, extern door het verbeteren van de leefomgeving om zo een bijdrage te leveren aan de maatschappij.’